Andrzej Świerad – pierwszy polski święty powrócił do rodzinnego Opatowca
W dniu 3 czerwca 2025 roku Opatowiec – najmniejsze miasto w Polsce – przeżyło niezwykłe święto. Tego dnia do rodzinnej ziemi powrócił święty Andrzej Świerad, pustelnik i asceta, pierwszy kanonizowany Polak. Jego relikwie zostały uroczyście wniesione do miejscowej świątyni przez Pielgrzymów ze Słowacji przybyłych wraz z biskupem Nitry Villiamem Judákiem, który przewodniczył uroczystościom. Gospodarzem tej wyjątkowej uroczystości był proboszcz parafii pw. św. Jakuba Apostoła w Opatowcu, ks. Grzegorz Szlenk, który wraz ze wspólnotą parafialną z wielkim zaangażowaniem przygotował całą oprawę liturgiczną i organizacyjną tego historycznego wydarzenia.
Święty Andrzej Świerad, znany w regionie jako Andrzej Żurawek, pochodził z plemienia Wiślan. Urodził się około 978 roku w okolicach Opatowca. Związek świętego z miejscowością potwierdzają badania prof. Henryka Kapiszewskiego, który przywołuje m.in. „Żywoty Świętych” ks. Piotra Skargi i tekst autorstwa biskupa Maurusa. Czytamy tam: „Urodził się w Małopolsce, w miasteczku Opatowcu, blizko Wiślicy położonem, z bogobojnych rodziców Marka i Agnieszki”.
Korzenie chrześcijaństwa w rodzinie Andrzeja Świerada sięgają czasów świętych Cyryla i Metodego. Andrzej był najpierw nauczycielem i benedyktynem, a następnie pustelnikiem, który zamieszkał w grocie nad Dunajem, w pobliżu Nitry – na terenie ówczesnych Węgier. Prowadził życie pełne postów, modlitw i umartwień. Kanonizowany został w 1083 roku z inicjatywy królów Węgier – Gejzy i Władysława. Jego kult przez wieki rozwijał się przede wszystkim na Węgrzech i Słowacji. Wzmianki o nim znajdują się również w XVII-wiecznej kronice Marcina Baroniusza – bernardyna żyjącego na przełomie XVI/XVII w.
W Polsce pamięć o Andrzeju Świeradzie nie była tak żywa jak o innych świętych, jednak w rodzinnych stronach – w Opatowcu i Tropiu – nigdy nie wygasła. Mieszkańcy przez wieki odwiedzali miejsca związane z jego pustelniczym życiem i modlili się przy cudownym źródełku w Kraśniowie koło Opatowca.
Dzięki staraniom Burmistrza Opatowca Sławomira Kowalczyka oraz samorządu gminy możliwe było przywrócenie tej pamięci w sposób trwały i namacalny. Gmina zakupiła teren ze źródełkiem, uznawanym za miejsce związane z pustelnikiem, i przekształciła go w miejsce pamięci. Powstała kapliczka, rzeźba świętego, autorstwa Mariusza Bolona, a źródełko zaadaptowano jako studnię z pompą ręczną abisynką.
W ramach szerszego projektu uporządkowaliśmy teren, stworzyliśmy ścieżki, miejsca postojowe i infrastrukturę turystyczną. Woda ze źródełka cieszy się opinią mającej uzdrawiające właściwości.
W 2019 roku miejsce to zostało uroczyście poświęcone, co stało się symbolicznym początkiem duchowego powrotu św. Świerada do jego rodzinnych stron.
Uroczystość z 3 czerwca 2025 roku była nie tylko wydarzeniem religijnym, ale także historycznym i społecznym, głęboko zakorzenionym w tożsamości regionu. Była zwieńczeniem wieloletnich starań lokalnej społeczności, która z determinacją dążyła do sprowadzenia relikwii świętego Andrzeja Świerada do jego rodzinnych stron. W staraniach tych szczególną rolę odegrali parafianie, którzy nie tylko wspierali inicjatywę duchowo, ale również angażowali się organizacyjnie, uczestnicząc w przygotowaniach oraz promowaniu idei przywrócenia pamięci o pierwszym polskim świętym.
W wydarzeniu wzięło udział liczne grono duchowieństwa z diecezji. Wśród celebrujących obecni byli: ks. Tadeusz Śliwa – Dziekan Dekanatu Wiślickiego, ks. Józef Knap – proboszcz parafii Brzeziny, ks. Marek Wesołowski – proboszcz parafii Strożyska, ks. Sławomir Grabiec – proboszcz parafii Świniary oraz ks. Tomasz Moskal – wikariusz z parafii w Solcu-Zdroju. Msza Święta sprawowana w języku łacińskim nadała liturgii szczególnej głębi i podniosłości, nawiązując do wielowiekowej tradycji Kościoła.
Wśród licznych uczestników znaleźli się przedstawiciele władz samorządowych
i powiatowych, na czele z Sławomirem Kowalczykiem – Burmistrzem Miasta i Gminy Opatowiec, Tomaszem Nowakiem – Przewodniczącym Rady Miejskiej, Janem Nowakiem – Starostą Powiatu Kazimierskiego, Jerzym Bojanowiczem – Przewodniczącym Rady Powiatu Kazimierskiego, Markiem Krupą - Sekretarzem Powiatu Kazimierskiego oraz Łukaszem Marcem – Sekretarzem Miasta i Gminy, a zarazem Radnym Rady Powiatu. Obecni byli również Anna Klimaszewska-Luty – Skarbnik Miasta i Gminy, Tomasz Paluch – Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Opatowcu, Jarosław Naporowski – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, Beata Adamczyk – Dyrektor instytucji kultury, radni miejscy i gminni, sołtysi, przedstawiciele organizacji społecznych oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy gminy i goście z całego regionu.
Uroczystość uświetniły także poczty sztandarowe jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych z Opatowca, Ksan, Chwalibogowic i Krzczonowa z Komendantem Gminnym OSP Jarosławem Szumilasem na czele. W uroczystości uczestniczyło Bractwo Rycerzy św. Jana Pawła II z Sokoliny, uświetniając ją swoją obecnością. Obecność tych formacji dodała wydarzeniu splendoru i podkreśliła jego wyjątkowy charakter jako aktu wspólnoty – religijnej, historycznej i narodowej.
Na zakończenie uroczystości Burmistrz Sławomir Kowalczyk wyraził głęboką wdzięczność wszystkim, którzy angażowali się w tę wyjątkową inicjatywę, zaznaczając, że pamięć
o świętym łączy pokolenia i wzmacnia lokalną wspólnotę.
Powrót relikwii świętego Andrzeja Świerada do Opatowca stał się symbolicznym dopełnieniem tysiącletniej historii. Było to świadectwo wiary i lokalnej tożsamości – nieprzerwanej, mimo upływu stuleci, więzi ze świętym, który wyrósł z tej ziemi.
Dziś, dzięki wysiłkom wielu osób, święty Andrzej Świerad powrócił do domu – do ziemi, której wyruszył na drogę ku świętości.
Beata Adamczyk
Andrzej Świerad - pierwszy polski Święty Eremita
Źródełko Świętego Andrzeja Świerada - symbol tysiącletniej historii Opatowca
