Uroczystości upamiętnienia 79. rocznicy zestrzelenia przez Niemców alianckiego samolotu Liberator EW250 L
W niedzielę, 8 października 2023 r., w Kocinie oddano hołd załodze ciężkiego samolotu bombowego Liberator B24J, z 34 Dywizjonu SAAF/RAF, niosącej pomoc Walczącej Polsce w 1944 roku.
Uroczystości 5 rocznicy upamiętniającej tamte tragiczne wydarzenia rozpoczęły się mszą świętą w kościele pw. św. Barbary w Kocinie, którą odprawił ks. Wojciech Michalski.
Liczne poczty sztandarowe oraz przybyli na uroczystość goście i uczestnicy uroczystości, przy akompaniamencie Orkiestry Dętej z Kociny pod batutą Roberta Pluty, udali się pod pomnik.
Obchody rozpoczęto od odśpiewania pieśni „Pierwsza Brygada”, oficjalnej Pieśni Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.
Prowadząca uroczystość Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Krzczonowie Lucyna Tułak, poprosiła o zabranie głosu gospodarza uroczystości, Burmistrza Miasta i Gminy Opatowiec Sławomira Kowalczyka, który przywitał zebranych gości, podkreślił odwagę i poświęcenie lotników alianckich oraz przybliżył ich historię.
W swoim wystąpieniu podkreślił bohaterską postawę lotników, którzy wiedząc, że jest to misja, z której mogą nigdy nie powrócić, nieśli pomoc polskiemu Państwu Podziemnemu. Lecieli samolotem niemal pozbawionym uzbrojenia, dla maksymalnego zwiększenia zasobu środków i materiałów przeznaczonych do zrzutu. Trzeba zauważyć, że był to jeden z największych walczących w czasie II Wojny Światowej samolotów bombowo-transportowych, o rozpiętości skrzydeł 33 m, długości 20 m i wysokości 8,5 m. Na stałym pułapie ponad ośmiu kilometrów nad ziemią, bez osłony, ze stałą prędkością ok. 350 km/h, w tych warunkach czyniło go łatwym celem dla niemieckich myśliwców.
Kilkunastogodzinny lot z Brindisi, w południowych Włoszech, do okupowanej Polski, musiał odbyć się bez niemal koniecznego dla uzupełnienia zapasów paliwa międzylądowania. Należy wiedzieć, że w tym czasie wojska Armii Czerwonej stacjonowały już od kilku miesięcy na prawym brzegu Wisły...
Samolot trafiony w okolicach Tarnowa, z palącym się silnikiem, pikując w dół, celem ugaszenia pożaru, rozbił się na polach Kociny i Krzczonowa. Odzyskane, wykopane po latach cztery silniki Liberatora oraz wiele innych części, pozwalają przybliżyć i odtworzyć nam tragedię tamtych dni. Bohaterska postawa mieszkańców Kociny, którzy uratowali życie jedynego ocalonego lotnika, zasługuje również na wielkie słowa uznania.
Spotykając się w tym miejscu, zaświadczamy swoją obecnością o pamięci dla ofiar tragedii oraz szacunku dla pięknej postawy lokalnej społeczności.
Obchody uświetniły swoją obecnością Poczty Sztandarowe: jednostki OSP z Kociny wraz z Komendantem Gminnym OSP Tadeuszem Nurem, jednostki OSP z Rogowa, jednostki OSP z Opatowca, jednostki OSP z Chwalibogowic, jednostki OSP z Krzczonowa, 106 Dywizji Piechoty AK – Koło Miechów, II Wielickiego Batalionu „Wilga-Mrówka” 12 Pułku Piechoty Dywizji Pancernej Armii Krajowej, Związku Strzeleckiego „Niepodległość” im. generała Bronisława Kwiatkowskiego, Szkoły Podstawowej im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Opatowcu, Szkoły Podstawowej im. Jana Pszczoły Wojnara w Krzczonowie oraz Związku Harcerstwa Polskiego w Opatowcu. Na uroczystość licznie przybyli zaproszeni goście, mieszkańcy gminy Opatowiec oraz Kociny, dzieci i młodzież.
W uroczystości wziął udział Poseł na Sejm RP Michał Cieślak, Poseł na Sejm RP Mariusz Gosek, Poseł na Sejm RP Andrzej Szejna, Senator Jacek Włosowicz, Burmistrz Miasta i Gminy Skalbmierz Marek Juszczyk, mjr Andrzej Tomczyk – Zastępca Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w Busku-Zdroju, nadkom. Marcin Ciszek – Pierwszy Zastępca Komendanta Powiatowego Policji w Kazimierzy Wielkiej, st. kpt. Marcin Oziębło – Komendant Państwowej Straży Pożarnej w Kazimierzy Wielkiej, Elżbieta Szczęsna-Kusak – Przedstawiciel Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty, Monika Stankiewicz-Kopeć – Prorektor do spraw studenckich Uniwersytetu Ignatium w Krakowie, Anna Kowalczyk – Prezes Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Gminy Opatowiec wraz z delegacją, Anna Kotyza – Dyrektor Szkoły Podstawowej im. Lotników Alianckich w Ostrowie wraz z delegacją.
Przybyły liczne delegacje stowarzyszeń patriotycznych z Krakowa m.in.: Pani Irena Okulicka-Kaczmarek – członek WiN, bratanica gen. Leopolda Okulickiego ps. „Niedźwiadek” – ostatniego Komendanta Głównego Armii Krajowej, Pani Irena Kopf – prezes Fundacji im. Świętej Jadwigi Królowej, Pani Małgorzata Janiec – Prezes Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” Obszaru Południowego w Krakowie wraz z delegacją, Pan Stanisław Jarkiewicz – naoczny świadek katastrofy 16/17.10.1944 r., Pani Urszula Frąckowiak – córka ppor. Mieczysława Jańca ps. „Lot” – organizatora ruchu oporu od 1939 roku, Prezes Stowarzyszenia Żołnierzy AK Inspektoratu „Maria” 106 dywizji piechoty Ryszard Chećko z delegacją Zarządu oraz Pani Józefa Miszczyk – córka poległego w walce z Niemcami żołnierza AK Józefa Pajączka ps. „Lemis”, Członkowie Koła AK w Miechowie z Pocztem Sztandarowym, Prezes Koła AK w Wieliczce Stanisław Dziedzic z Pocztem Sztandarowym, Pani Małgorzata Koszarek z Muzeum AK im. Augusta Emila Fieldorfa „Nila” i reprezentant NZŻAK w Krakowie, Pan Jerzy Basiaga – Prezes Fundacji „Osądź mnie Boże”, Pan Dominik Kościelny – ekspert historii lotnictwa, Członkowie Komitetu Budowy Pomnika Pamięci Lotników SAAF/RAF: Adam Jarkiewicz, Marian Gruszka oraz Jacek Janiec, członkowie Społecznego Komitetu „Dworek Grabkowskich Kamienna”, Pan Józef Wieczorek – dokumentalista i fotoreporter, Pan Robert Springwald z „Głosu Seniora” z filmową ekipą Muzeum AK w Krakowie.
Obecni byli również: Przewodniczący Rady Miejskiej w Opatowcu – Henryk Kryca wraz z radnymi, Michał Szczerba – Członek Zarządu Powiatu Kazimierskiego, Janusz Nawrot – Radny Powiatu Kazimierskiego, Adam Stoksik – Radny Powiatu Kazimierskiego, Łukasz Marzec – Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Opatowiec, Tomasz Paluch – Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Opatowcu, Jarosław Naporowski – Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatowcu, nauczyciele z terenu gminy Opatowiec, pracownicy z Urzędu Miasta i Gminy w Opatowcu, sołtysi z terenu gminy Opatowiec z sołtysem Kociny Markiem Plutą, KGW Kocina wraz z Przewodniczącą Małgorzatą Bątkowską, Klub Seniora z Kociny.
Po części oficjalnej liczne delegacje złożyły przy pomniku wiązanki kwiatów oraz zapaliły znicze.
Przy pomniku wartę honorową pełnili żołnierze ze Związku Strzeleckiego „Niepodległość” im. generała Bronisława Kwiatkowskiego z ppłk z Dariuszem Greniem na czele.
Uroczystości patriotyczne zakończył występ słowno-muzyczny wykonany przez uczniów ze Szkoły Podstawowej w Krzczonowie i w Opatowcu, przygotowanych przez Pana Wiesława Tomala oraz występ uczestników Klubu Seniora z Kociny.
Dziękujemy Pocztom Sztandarowym, Harcerzom wraz z opiekunami Panią Alicją Witkoś-Kłos, Panią Anną Kaczmarczyk i Panią Małgorzatą Woźniak. Dziękujemy również za nagłośnienie Adrianowi Szumilasowi.
Beata Madej
